Stary kredens z porcelaną przy oknie kamienicy, obok otwarty karton z filiżankami owiniętymi w bibułę

Podział majątku i dział spadku

Dwie różne sprawy, prowadzone bardzo podobnie: w jednej dzieli się majątek małżonków po ustaniu wspólności, w drugiej spadek po zmarłym. Zaczynam od dwóch pytań: co w ogóle wchodzi do podziału i czy da się porozumieć, zanim powstanie wniosek do sądu.

Co prowadzę

Podział majątku wspólnego

Po ustaniu wspólności: po rozwodzie, separacji albo ustanowieniu rozdzielności. Najpierw ustalamy, co wchodzi do podziału: mieszkanie, oszczędności, przedsiębiorstwo, udziały w spółkach. I co trzeba rozliczyć: nakłady z majątku osobistego na wspólny i odwrotnie, spłaty wspólnego kredytu. Potrzebuję dokumentu, z którego wynika ustanie wspólności: wyroku rozwodowego, wyroku o separacji lub rozdzielności albo umowy o rozdzielności. Bez niego wniosku o podział nie da się złożyć.

Dział spadku

Dzielimy spadek po zmarłym między spadkobierców. Różnica wobec podziału majątku: tam zwykle wiadomo, że stron jest dwie. Przy spadku trzeba najpierw ustalić krąg spadkobierców, jeśli nie było stwierdzenia nabycia spadku. Dlatego ustalenie, co się komu należy, bywa tu bardziej złożone. Potrzebne dokumenty: postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia, a jeśli ich nie ma – odpis aktu zgonu.

Jak to przebiega

Nie podaję, ile sprawa potrwa, bo tego nie da się przewidzieć. Dużo zależy od sądu, wydziału i sędziego. Na przebieg wpływają też trzy rzeczy:

Liczba składników

Jedno mieszkanie to inna sprawa niż dom pod miastem, apartament nad morzem, udziały w spółce, portfel akcji i kolekcja obrazów. Każdy składnik trzeba ustalić, wycenić i rozdzielić.

Opinie biegłych

Gdy strony nie zgadzają się co do wartości, sąd powołuje biegłego, np. do wyceny nieruchomości albo przedsiębiorstwa. Sprawa wydłuża się o czas jego pracy i ewentualne zastrzeżenia do opinii.

Zgoda czy spór

Gdy strony są zgodne, sprawa może zakończyć się na jednym posiedzeniu. Gdy spór dotyczy tego, co w ogóle wchodzi do podziału, posiedzeń zwykle jest kilka.

Co powstaje

Zależnie od tego, czego chcesz: pismo wzywające drugą stronę do rozmów ugodowych, od razu propozycja ugody albo – gdy nie ma woli porozumienia – wniosek o podział majątku wspólnego lub wniosek o dział spadku. Ugoda jest zwykle tańsza i szybsza od sporu, ale nie jest celem samym w sobie. O tym, czy jest realna, decyduje postawa pozostałych stron, a nie moje życzenie.

Czego te sprawy nie obejmują

Te kwestie wymagają osobnego postępowania albo innego specjalisty:

  • Stwierdzenie nabycia spadku – poprzedza dział spadku. Można je poprowadzić razem, ale to osobne postępowanie.
  • Zachowek – roszczenie o zapłatę, dochodzone w osobnym procesie.
  • Późniejsze wpisy do ksiąg wieczystych – dotyczą obu spraw.
  • Rozwód, separacja albo rozdzielność majątkowa – jedno z nich musi nastąpić wcześniej, bo podział jest możliwy dopiero po ustaniu wspólności.
  • Skutki podatkowe – to obszar doradcy podatkowego. Zwracam uwagę, kiedy warto go zapytać.

Krok po kroku

Sposoby podziału: kto co dostaje

Sąd może podzielić majątek na trzy sposoby i często łączy je w jednym postanowieniu:

  • w naturze – każde z Was dostaje inne składniki, na przykład jedno mieszkanie, drugie udziały w spółce i oszczędności,
  • przez przyznanie składnika jednej osobie ze spłatą na rzecz pozostałych – najczęściej przy mieszkaniu albo przedsiębiorstwie,
  • przez sprzedaż i podział uzyskanej kwoty – gdy nikt nie chce albo nie może przejąć składnika i spłacić pozostałych, sprzedaż prowadzi wtedy komornik, a cena bywa niższa niż rynkowa.

Który sposób wybierze sąd, zależy głównie od tego, kto chce przejąć dany składnik i czy jest w stanie spłacić pozostałych. W majątku wspólnym udziały są co do zasady równe, niezależnie od tego, kto ile zarabiał. Nierówne udziały sąd ustala tylko na żądanie, z ważnych powodów i gdy każde z Was w różnym stopniu przyczyniło się do powstania majątku. Praca w domu i przy dzieciach też się liczy.

Nakłady i wydatki: co się rozlicza

Przy podziale rozlicza się nie tylko to, co jest, ale też to, co przepłynęło między majątkami. Jeśli wkład własny do wspólnego mieszkania pochodził z Twoich pieniędzy osobistych – darowizny od rodziców, spadku albo oszczędności sprzed ślubu – możesz żądać zwrotu tych nakładów. Działa to też w drugą stronę: gdy ze wspólnych pieniędzy wyremontowano mieszkanie należące tylko do jednego z Was.

Takie rozliczenia trzeba zgłosić, zanim sąd pierwszej instancji wyda postanowienie o podziale. Potem nie można już ich dochodzić. Liczą się dowody: przelewy, wyciągi, umowy darowizny, akty notarialne. Dlatego na konsultacji pytam nie tylko o to, co macie dziś, ale też skąd pochodziły pieniądze na większe zakupy.

Raty kredytu płacone po rozwodzie

Po ustaniu wspólności raty często spłaca jedna osoba, choć dług jest wspólny. Te wpłaty można rozliczyć w sprawie o podział majątku, dlatego warto zachowywać potwierdzenia przelewów od dnia, w którym wspólność ustała – zwykle od uprawomocnienia rozwodu.

Sam podział nie zmienia umowy z bankiem. Jeśli mieszkanie przypada jednemu z Was, przejęcie kredytu albo zwolnienie drugiej osoby z długu wymaga zgody banku. Dlatego sprawę w sądzie i rozmowę z bankiem planujemy razem.

Pytania, które słyszę najczęściej

Ile to kosztuje?

Na tej stronie podaję tylko ceny konsultacji: 400 zł za 60 minut, 220 zł za krótszą, 30-minutową, i 600 zł za 90 minut z analizą dokumentów. Kwoty zawierają już VAT. Wynagrodzenie za prowadzenie sprawy ustalam indywidualnie, gdy poznam sprawę. Wycenę dostajesz po konsultacji, zanim zacznę pracę.

Czy sąd podzieli majątek już w sprawie rozwodowej?

Może, ale nie musi. Wystarczy wniosek jednego z Was, a sąd podzieli majątek w wyroku rozwodowym, jeśli nie spowoduje to nadmiernej zwłoki. W praktyce dzieje się tak głównie wtedy, gdy co do podziału nie ma sporu. W pozostałych przypadkach podział jest osobną sprawą. Zobacz też, jak wygląda sama sprawa rozwodowa.

Od czego zacząć dział spadku, jeśli nie stwierdzono jeszcze nabycia spadku?

Od stwierdzenia nabycia spadku w sądzie albo aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza. Notariusz sporządzi akt tylko wtedy, gdy stawią się wszyscy spadkobiercy i nie ma między nimi sporu. Dopiero ten dokument wskazuje, kto dziedziczy i w jakiej części, więc wcześniej spadku nie da się podzielić. Na konsultacji ustalimy, w jakiej kolejności to zrobić.

Co mam przynieść na konsultację?

Przy podziale majątku: dokument, z którego wynika ustanie wspólności – wyrok rozwodowy, wyrok o separacji lub rozdzielności albo umowę o rozdzielności – i listę tego, co Waszym zdaniem wchodzi do majątku. Przy dziale spadku: postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia, a jeśli ich nie ma – odpis aktu zgonu i testament, jeśli był. Nie musisz mieć wszystkiego – na pierwszym spotkaniu ustalamy, czego brakuje.

Co z kredytem hipotecznym przy podziale majątku?

Sąd dzieli majątek, ale nie zmienia umowy z bankiem – oboje odpowiadacie za kredyt, dopóki bank nie zwolni jednego z Was z długu. Przy podziale trzeba więc ustalić nie tylko, kto przejmuje mieszkanie, ale też kto dalej spłaca kredyt i jak rozliczyć raty zapłacone po ustaniu wspólności. Potrzebne będą do tego umowa kredytu, harmonogram spłat i potwierdzenia przelewów.

Więcej piszę we wpisie „Co się dzieje z domem po rozwodzie, gdy jest na kredyt”.

Ile wynosi opłata sądowa za podział majątku albo dział spadku?

Od wniosku o podział majątku wspólnego opłata wynosi 1000 zł, a przy zgodnym projekcie podziału 300 zł. Od wniosku o dział spadku – 500 zł, a przy zgodnym projekcie 300 zł. Mogą dojść koszty biegłego, na przykład rzeczoznawcy, który wycenia nieruchomość. Wynagrodzenie za prowadzenie sprawy ustalam indywidualnie, a wycenę dostajesz po konsultacji.

Czy da się podzielić majątek bez sądu?

Tak, jeśli wspólność już ustała i jesteście zgodni. Gdy w majątku jest nieruchomość, umowa wymaga aktu notarialnego, a przy przedsiębiorstwie czy udziałach w spółce – podpisów poświadczonych notarialnie. To zwykle szybsze niż sprawa w sądzie. Tak samo, umową, można przeprowadzić dział spadku. Mogę przygotować projekt takiej umowy, tak żeby objęła wszystkie składniki i rozliczenia.

Dlaczego takiej umowy nie warto podpisywać w pierwszym odruchu, piszę we wpisie „Bierz wszystko, ja nic nie chcę”.

„Doceniam jej świetne przygotowanie merytoryczne oraz spokojne, konkretne podejście.”
klientka · Poznań
„Bardzo oddana pracy, sumiennie podchodzi do każdego problemu.”
klientka · Poznań
„Wyróżnia ją ogromna kultura osobista i wiedza.”
klientka · Krotoszyn

Ocena 5,0 na 5, średnia z 65 opinii

średnia z 65 opinii

Na dwóch wizytówkach Google – sprawdź u źródła:

Opinie pochodzą z profili Google w Poznaniu i Krotoszynie, gdzie weryfikuje je Google. Publikuję wybrane opinie, na których cytowanie mam zgodę autorów. Pełna lista – Poznań, Krotoszyn.

Pierwszy krok: konsultacja

Wychodzisz z niej z konkretem: co jest możliwe, od czego to zależy i co robimy dalej.

  • Konsultacja skrócona · 30 minut

    Jedno pytanie, bez analizy dokumentów.

    220 zł

  • Konsultacja · 60 minut

    Podstawowa forma: czas, żeby spokojnie omówić całą sprawę.

    400 zł

  • Konsultacja z analizą dokumentów · 90 minut

    Dokumenty do 20 stron, przesłane co najmniej 2 dni robocze przed spotkaniem. Za 21–50 stron dopłata 200 zł. Przy większej liczbie stron cenę ustalamy przy umawianiu.

    600 zł

Jeśli umówiony czas nie wystarczy, każdy kolejny rozpoczęty kwadrans kosztuje 110 zł. Zanim czas minie, powiem, że potrzeba więcej, a Ty zdecydujesz, czy kontynuujemy, czy kończymy na tym, co już ustaliliśmy. Nic nie doliczam bez uprzedzenia.

Wynagrodzenie za prowadzenie sprawy ustalam indywidualnie, gdy poznam sprawę. Wycenę dostajesz po konsultacji, zanim zacznę pracę.

Podane kwoty zawierają już VAT i są takie same w Poznaniu i w Krotoszynie. Cennik obowiązuje od 1 września 2026 r.

Na początek wystarczy lista tego, co wchodzi do podziału. Resztę ustalimy na konsultacji.