„Bierz wszystko, ja nic nie chcę”: dlaczego pierwszy odruch bywa najdroższy

„Bierz wszystko, ja nic nie chcę.” Takie zdanie łatwo powiedzieć przy rozstaniu. Czasem z poczucia winy, czasem ze zmęczenia, czasem po to, żeby jak najszybciej mieć spokój. Bywa decyzją przemyślaną. Bywa też odruchem, który kosztuje więcej, niż było trzeba.

Co właściwie oddajesz

Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami wspólność majątkowa. Obejmuje to, co oboje albo jedno z was nabyło w czasie jej trwania (art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Mieszkanie kupione w trakcie małżeństwa, oszczędności, samochód, środki zgromadzone z pensji: to jest wasz wspólny majątek, niezależnie od tego, na kogo wystawiono fakturę.

Zasada podstawowa brzmi: oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym (art. 43 § 1). Z ważnych powodów można żądać innego podziału udziałów, a sąd bierze wtedy pod uwagę także pracę przy wychowaniu dzieci i w domu (art. 43 § 2 i 3).

Do tego dochodzą rozliczenia, o których mało kto myśli w pierwszym tygodniu. Jeśli z majątku wspólnego spłacano na przykład mieszkanie, które należało tylko do jednego z was, można żądać zwrotu tych wydatków przy podziale (art. 45 § 1 i 2).

„Nic nie chcę” oznacza więc w praktyce rezygnację z połowy tego wszystkiego i z rozliczeń, zanim ktokolwiek je policzył.

Rozwód i podział majątku to dwie decyzje

Sąd może podzielić majątek w wyroku rozwodowym, ale tylko na wniosek jednego z małżonków i tylko wtedy, gdy nie spowoduje to nadmiernej zwłoki w sprawie (art. 58 § 3). Najczęściej podział majątku jest osobną sprawą, prowadzoną po rozwodzie.

To dobra wiadomość dla kogoś, kto chce mieć rozwód za sobą: nie musisz rozstrzygać o mieszkaniu i oszczędnościach tego samego dnia, w którym decydujesz o końcu małżeństwa. Jedną decyzję możesz podjąć teraz, drugą wtedy, gdy emocje opadną i znasz liczby.

Załóżmy, że…

Załóżmy, że ktoś w dniu wyprowadzki podpisuje oświadczenie, że niczego nie chce, byle druga strona nie robiła trudności. Pół roku później okazuje się, że kredyt na wspólne mieszkanie nadal biegnie na oboje, a oszczędności, z których zrezygnował, były jedyną poduszką na nowy wynajem. Nic z tego nie było tajemnicą. Po prostu nikt tego wcześniej nie policzył.

Dlatego na konsultacji zaczynam od spisania, co w ogóle jest do podziału, i dopiero potem rozmawiamy o tym, czego chcesz. Czasem po takim spisie decyzja zostaje ta sama: oddajesz więcej, bo spokój jest dla Ciebie wart więcej niż pieniądze. To jest w porządku, jeśli wiesz, ile oddajesz.

Co możesz zrobić teraz

• Nie podpisuj niczego w sprawie majątku w dniu rozstania ani w tygodniu po nim.
• Spisz, co macie: nieruchomości, rachunki, kredyty, samochody, firmę, wartościowe rzeczy. Z datami zakupu, jeśli je pamiętasz.
• Zbierz dokumenty, które masz pod ręką: akty notarialne, umowy kredytowe, wyciągi.

Zanim coś zrobisz w emocjach, porozmawiaj.